Chủ động tầm soát nguy cơ để phát hiện ung thư vú sớm

VnExpress 06-10-2021

Việc chủ động tầm soát ung thư vú bằng phương pháp sét nghiệm gen, máu siêu âm, chụp X-quang... giúp phát hiện sớm ung thư vú, điều trị kịp thời.

Cuộc sống bận rộn khiến một bộ phận phụ nữ Việt vô tình bỏ quên bản thân. Trong phim ngắn do Gene Solutions thực hiện, nhiều chị em cho biết, họ dành thời gian để tập thể dục, làm đẹp, đọc sách, nghe nhạc, theo đuổi sở thích cá nhân nhưng xao nhãng việc khám sức khỏe định kỳ.Trong khi đó, các chuyên gia khuyến cáo, chủ động tầm soát soát nguy cơ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, tăng khả năng chữa khỏi.

Thực tế, có nhiều nguyên nhân gây bệnh ung thư vú. Cụ thể là lối sống, môi trường, tuổi tác, di truyền, tức thừa hưởng "gen xấu" từ gia đình. Thống kê cho thấy, nếu một người có mang đột biến gen gây bệnh, nguy cơ phát triển ung thư vú của họ sẽ cao gấp nhiều lần so với người không mang đột biến gen di truyền. Cụ thể, một phụ nữ mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 có thể gia tăng nguy cơ mắc bệnh đến 87% so với thông thường. Vì vậy, chủ động giải mã gen xác định 2 đột biến gen sẽ giúp phụ nữ xác định mình có thuộc nhóm nguy cơ cao mắc ung thư vú.

Kiểm tra vú để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm khi chưa có triệu chứng lâm sàng rõ ràng được gọi là tầm soát ung thư vú. Dưới đây là những phương pháp xét nghiệm bệnh sử dụng phổ biến hiện nay:

Video tại sao phụ nữ nên dành thời gian chăm sóc sức khỏe bản thân.

Tự khám vú

Nhằm phát hiện sớm những bất thường chưa rõ nguyên nhân xuất hiện ở vú, chuyên gia y tế khuyến cáo phụ nữ nên tự khám vú định kỳ mỗi tháng, vào một ngày cố định, thường thì ngày kinh thứ 7-10. Đây là lúc vú mềm nhất, dễ sờ và phát hiện các thay đổi bất thường. Việc tự khám vú là tốt, nhưng vẫn chưa đủ, phải đến gặp chuyên gia y tế để khám chuyên sâu.

Chụp X-quang tuyến vú

Phương pháp có từ lâu đời, được sử dụng thường xuyên. Bác sĩ sử dụng các chùm tia X (chuyên biệt chụp mô tuyến vú có cường độ thấp và bước sóng dài hơn) chiếu xuyên qua vú để ghi lại hình ảnh của tuyến vú lên phim. Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên tiến hành chụp X-quang định kỳ mỗi năm một lần để tầm soát bệnh. Trường hợp đang trong kỳ kinh hay các ngày gần ngày kinh nguyệt sẽ không thực hiện cách này do nồng độ hormone nội tiết tố nữ tăng cao khiến tuyến vú căng tức hơn bình thường. Nếu chụp vào thời điểm này dễ gây nhầm lẫn các tổn thương trên phim, tăng cảm giác khó chịu cho người chụp.

Siêu âm tuyến vú

Phương pháp sử dụng sóng âm năng lượng cao giúp bác sĩ kiểm tra được các mô và cơ quan trong cơ thể. Siêu âm vú có thể giúp chuyên gia xác định các bất thường trong vú, giúp phát hiện những trường hợp ung thư giai đoạn sớm. Khi sử dụng phối hợp với chụp X-quang tuyến vú, siêu âm làm tăng độ nhạy của việc sàng lọc.

Chụp MRI

Chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện ung thư, một số bất thường khác ở tuyến vú có độ chính xác cao. Hình ảnh được hiển thị trên máy tính để bác sĩ đưa ra kết luận chính xác.

T

Xét nghiệm máu

Phương pháp nhằm xác định các chất (marker) trong máu được giải phóng bởi các cơ quan hoặc các mô trong cơ thể. Nồng độ cao hoặc thấp bất thường của một chất nào đó có thể là dấu hiệu của một số loại bệnh nhất định.

Xét nghiệm gen

Các chuyên gia Gene Solutions khuyến cáo, thay vì đợi nhận thấy dấu hiệu nghi ngờ ung thư rồi mới hành động, nhóm phụ nữ có nguy cơ tiềm ẩn như: người thân trực hệ thứ nhất (cha, mẹ, anh, chị, em, con cái) mắc ung thư; nhiều người thân mắc cùng một loại ung thư hoặc gia đình có người mắc ung thư khi dưới 45 tuổi; gia đình có người mắc nhiều loại ung thư, lo lắng về nguy cơ di truyền ung thư trong gia đình có thể giải mã gen sớm. Các chuyên gia di truyền, bác sĩ tư vấn kế hoạch phòng ngừa chủ động, điều chỉnh lối sống kịp thời, hạn chế cơ hội phát triển của ung thư vú.

T - 1

Nếu kết quả là dương tính thì đồng nghĩa với việc người thực hiện có nguy cơ mắc ung thư di truyền, cần nhanh chóng lên kế hoạch phòng ngừa chủ động bằng cách thay đổi lối sống, quản lý sức khỏe sát sao hơn. Với trường hợp đang mắc ung thư di truyền, kết quả xét nghiệm có thể giúp nâng cao hiệu quả điều trị và theo dõi bệnh.

Ngược lại, nếu kết quả âm tính thì người thực hiện xét nghiệm không có nguy cơ mắc ung thư. Tuy nhiên nhóm này vẫn cần quan tâm, tầm soát sức khỏe theo khuyến cáo, sống lành mạnh để ngăn ngừa ung thư do yếu tố môi trường hay lối sống.

Tầm soát ung thư vú sớm bằng giải pháp gen hiện đại được hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ, Mạng lưới Ung thư Quốc gia Mỹ, Hiệp hội Ung thư Mỹ khuyến cáo cho đối tượng phụ nữ cần tầm soát. Mới đây, quyết định 1639/QĐ-BYT của Bộ Y tế cũng nêu rõ việc phát hiện đột biến gen BRCA1/BRCA2 là cơ sở cho sàng lọc ung thư vú từ tuổi 30 nhằm có chiến lược phát hiện sớm, điều trị hiệu quả.

Báo cáo của Globocan năm 2020 cho thấy, ung thư vú là bệnh ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ trên thế giới cũng như tại Việt Nam. May mắn, bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm. Phân tích của Hiệp hội Ung thư Mỹ (American Cancer Society) chỉ ra rằng, phát hiện sớm ung thư vú, điều trị kịp thời có thể giúp tăng tỷ lệ sống sau 5 năm lên đến 98,7%.

Thanh Bình


Tin mới nhất

Thêm 15.707 ca Covid-19

VnExpress 3 giờ trước

Trong 15.707 ca nhiễm Bộ Y tế công bố tối 22/1 có 15.658 ca tại 61 tỉnh, thành phố, giảm 243 ca so với hôm qua; 153 ca tử vong.

Ca tử vong do Omicron đầu tiên tại Singapore

VnExpress 7 giờ trước

Trưa 22/1, Singapore ghi nhận ca tử vong đầu tiên vì nhiễm biến chủng Omicron, là một phụ nữ 92 tuổi chưa tiêm vaccine Covid-19.

Bất ngờ lên cơn động kinh, người phụ nữ ngã vào nồi cháo nóng

VnExpress 8 giờ trước

Quảng Bình - Đang ngồi nấu thức ăn cho lợn, người phụ nữ 45 tuổi bất ngờ lên cơn động kinh ngã úp vào nồi cháo, bỏng nặng.

Thuốc chữa Covid-19 của Djokovic bị nghi phản khoa học

VnExpress 9 giờ trước

Theo các nhà khoa học, công ty sản xuất thuốc chữa Covid-19 của Novak Djokovic thiếu minh bạch thông tin và có thể đang lừa dối nhà đầu tư.

Gắp sỏi tụy không cần mổ

VnExpress 9 giờ trước

TP HCM - Cụ ông 93 tuổi có sỏi tụy kẹt ở ống tụy, đè ép ống mật chủ gây đau bụng dữ dội, được bác sĩ nội soi mật tụy ngược dòng để lấy sỏi.

Biến chứng Covid-19 dễ bị nhầm với viêm ruột thừa

VnExpress 16 giờ trước

TP HCM - Bé trai 8 tuổi bị biến chứng viêm đa hệ thống do Covid-19, biểu hiện sốt cao, đau bụng, nôn ói tương tự viêm ruột thừa.

Suy gan cấp sau uống thuốc nam trị viêm da

VnExpress 1 ngày trước

Phú Thọ - Nam thanh niên 20 tuổi sau hai ngày uống thuốc nam trị viêm da thì nôn liên tục, mệt mỏi, da sạm, được chẩn đoán suy gan cấp.

Thêm 15.935 ca nhiễm, riêng Hà Nội vượt 100.000 ca

VnExpress 1 ngày trước

Trong 15.935 ca nhiễm Bộ Y tế công bố tối 21/1 có 15.901 ca tại 62 tỉnh, thành; Hà Nội lên 102.715 ca; 177 ca tử vong; thêm 25 ca Omicron nhập cảnh cách ly ngay.

Thêm 4.363 ca Covid-19

VnExpress 3 tháng trước

Trong 4.363 ca nhiễm Bộ Y tế công bố tối 6/10 có 4.356 ca tại 40 tỉnh thành - giảm 4 ca so với hôm qua; 10.033 người khỏi bệnh, 119 tử vong.